Mánudagsganga um Hofsárdal

12.07 2017 - Miðvikudagur

Í sumar hafa verið í boði sk. mánudagsgöngur í Vopnafirði í umsjá Else Möller en hverju sinni er leitað til einstaklings sem hefur staðgóða þekkingu á þeim slóðum sem rölt skal um. Síðastliðinn mánudag var farið um land Bustarfells undir leiðsögn Bjargar Einarsdóttur sem telja verður ansi staðkunnug svo ekki sé fastar að orði kveðið. Einn þátttakenda var Ólafur Áki og tók nokkrar myndir sem fréttinni fylgja en Björg mun hafa sagt margar sögur sem gerðu gönguna enn ánægjulegri.

 

Bærinn Bustarfell er öllum Vopnfirðingur vel kunnur en sérstaða safnsins felst í glöggri miðlun breyttra búskapar- og lifnaðarhátta fólks allt frá því fyrir 1770 til þess er hætt var að búa í bænum árið 1966. Stendur bærinn undir samnefndu felli og 6-7 km. löngu klettabelti. Þegar farið er um landið dylst engum að sveitin er grösug og búsældarleg. Þekkt er gönguleið „Með álfum og tröllum“, ganga innan Bustarfells á slóðir þjóðsagna og ævintýra. Leikur ekki vafi á að þau hafa sprottið fram ljóslifandi í frásögnum Bjargar en útsýnið frá Álfkonusteini er rómað.

 

IMG_1351.JPGHofsárdalur er syðstur og mestur Vopnafjarðardala, breiður neðst en þrengist um Bustarfell og endar í þröngri skoru, Fossdal. Um hann fellur Hofsá – vestan að dalnum lágur háls en svipmikil háfjöll að austan er rísa hæst Smjörfjöll 1251 m. Svo er dalnum lýst í Vegahandbókinni en Einarsstaðafjall handan árinnar er tilkomumikið að sjá þegar rölt er um Bustarfellsskóg en þangað var einmitt haldið og heilsað upp á Birnu og Gunnar í bústað þeirra – og naut gönguhópurinn gestrisni þeirra. Fræg er sagan af Álfkonudúknum og –steininum, var hún sögð af þessu tilefni.

 

Álfkonudúkurinn: Altarisklæðið er einn örfárra muna í vörslu Þjóðminjasafnsins sem sagðir eru verk huldufólks. Klæðið er úr gulu vaðmáli með ásaumuðum útklipptum blómum og blöðum úr dökku flaueli sem eru útsaumuð skrauti úr vírþræði. Klæðið er skeytt saman úr tveimur hlutum sömu gerðar en greinilega vantar eitthvað á milli. Í neðri hornum eru útklipptar myndir af ævintýralegum konum. Þær eru skartlega klæddar með sítt og mikið hár. Þær sitja í blómum prýddum hásætum og mynda laufguð tré hornsúlur á sætunum. Sú til vinstri spilar á hörpu en hin virðist halda á þremur fjöðrum. Ofarlega á samskeytum dúkanna eru tvær útklipptar englamyndir en önnur er skert. Klæðið var síðast í Hofskirkju í Vopnafirði.

 

Sú þjóðsaga fylgir klæðinu að sýslumannskona á Bustarfelli hafi í draumi verið leidd inn í stein þar sem bjuggu álfar. Þar kom hún til hjálpar fæðandi álfkonu, sem launaði fyrir sig með fínum gullofnum vef eða klæði. Klæðið er haganlega gert, framandi og einsdæmi hér á landi. Í Noregi eru hins vegar tvö klæði sem greinilega eru af sama toga þótt þau séu innbyrðis talsvert ólík. Í þau bæði eru saumuð ártöl, 1687 og 1688, og talið að þau hafi upphaflega verið gerð sem borðdúkar þótt þau síðar tengdust bæði kirkjum. Giskað hefur verið á að klæðin hafi saumað flinkar konur eða karlar í Noregi sem fengust við saumaskap því hvergi eru þekkt verkstæði þar sem slík klæði voru unnin, jafnvel þótt leitað sé suður í Evrópu. Spurningunni um tilurð klæðisins frá Bustarfelli er því ósvarað. Dæmin sanna að tengsl voru milli Íslands og héraða sunnan Þrændalaga í Noregi í gegnum aldirnar, ekki hvað síst á 18. öld, og ef til vill er álfkonudúkurinn enn eitt sannindamerki um þau samskipti. Nema þjóðsagan segi alla söguna og dúkurinn sé kominn frá álfum.

 




Tungumál


Skipta um leturstærð


Leit



Flýtileiðir