Magnús Þór Róbertsson, vinnslustjóri HB Granda, tók ljúfmannlega í þá bón heimildarmanns um að fá að kíkja í heimsókn. Magnús fer fyrir vinnslunni í frystingunni, sem ávallt kallast meðal vopnfirðinga Milljón – og má til sanns vegar færa að sé vel við hæfi.

Yfirstandandi vertíð, sem kann að standa fram í september,  hefur gengið vel en sú er breytingin frá fyrri tíð að síld og makríll er veiddur jöfnum höndum. Tækninni hefur fleygt fram og nú er svo komið að fiskurinn er kominn í hús á 10-15 mínútum eftir að löndum hefst, sé mið tekið af tilteknum fiski sem úr skipi fer. Úr lest á 4-5 metra dýpi upp í 4-5 metra hæð yfir bryggjugólf sýnir að mikill er þrýstingurinn á kerfinu þegar löndun á sér stað.

Í gær, 07. júlí, fóru út rúm 900 tonn af frystri vöru með flutningaskipinu Silver River, af hvorri tegund. Þegar gest bar að garði var verið að vinna síld og makríl, ekki af sama krafti og t. a. m. daginn áður og taldi Magnús stafa af tímabundnum erfiðleikum við löndun. Hvað sem öllu leið kom fiskurinn inn í hús þar sem sjálfvirkur flokkarinn greinir hvers er hvað, hvert síldin á að fara sem og makríllinn. Kvað Magnús vinnsluna hafa gengið snurðulaust fyrir sig hingað til og telur að sá mannauður sem fyrirtækið ræður yfir verði aldrei ofmetinn. Hinn magnaði vélbúnaður er einn þáttur – mikilvægur í öllum skilningi – en höfuðstyrkur HB Granda á Vopnafirði er frábært starfsfólk, sem ávallt er reiðubúið til að leggja á sig þá vinnu sem þarf. Starfsmannavelta sé því sem næst engin og meðan fyrirtækið býr svo vel er engin ástæða til að ætla annað en að vel muni farnast.

Vélbúnaður sá sem settur hefur verið upp er gríðarlegur og fyrir utanaðkomandi svo flókin að hann skilur vart í þennan heim né annan. Fyrir kunnáttumanninn á allt sér skýringu og fór Magnús í gegnum vinnsluna, allt frá móttöku til frystingar – raunar tók Elmar verkstjóri við leiðsögn við og við er Magnús þurfti í símann. Aðspurður sagði Magnús enn og aftur miklu skipta að ráða yfir hæfum starfsmönnum en með svo flókin vélbúnað væru vélamennirnir gulls ígildi. Afköst hefðu aukist í takt við uppbygginguna, ekkert hefur verið tilsparað í uppbyggingunni en vel ígrundað í hvað fjármagnið fer. Er það mat vinnslustjórans að afköstin síldarflökunar hafi aukist um helming með nýju vélunum.

Á vakt hverju sinni eru 24 starfsmenn en á vertíð sem þessari er aldrei vinnslustopp, svo lengi sem afurðin berst í hús – alls munu vera um 60 manns í vinnu. Vaktir eru mislangar, 6-8-12 tíma en starfsmenn, svo sem áður kom fram, kunna orðið vel til verka. Það unga fólk sem inn hefur komið sýnt að þeim er vel treystandi en þess er gætt að það fáist við verkefni sem ekki stafar hætta af.

Nú þegar síld og makríll renna jöfnum höndum eftir færiböndum vinnslunnar kvað Magnús þó betra að fá annan hvorn fiskinn til meðhöndlunar þó sýnt hafi sig að vinnslan ráði vel við að vinna síld og makríl samtímis.

Svo mikil er tæknin að sjálfvirkt flokkast varan og sjálfvirkt er henni pakkað í plast, vélin nemur hárnákvæmt magnið og þaðan rennur pokinn í pönnuna. Mannshöndin kemur hér hvergi nærri og ekki fyrr kemur að því að slétta ögn úr pokunum áður en fiskurinn fer í endanlegar umbúðir – og þaðan í frysti. Án gæðaskoðunar fer engin framleiðsla úr húsi, handvirkt er varan metin, útlit, þyngd o. fl. af fólki með kunnáttu og reynslu. Er starf matsmanna eðlilega afar mikilvægt.

Eftir færiböndunum renna svo pönnurnar að frystinum þar sem 4 saman fara vía vélbúnaðinn inní frystinn þar sem varan verður að þéttum, djúpfrystum, ferköntuðum og massífum klumpi – verðmætri vöru, sem síðar fer út á enn eitt færibandið í sjálfvirkan úrslátt og að einni pökkunarvélinni í merkta pappaöskju. Þeim er síðan safnað saman á vörubretti, sjálfvirkt, 11 á hæðina og samtals 44 á bretti. Síðan er staflinn settur í plast og við tekur eitt færibandið enn – komið er að endastöð áður en dýrmæt framleiðslan fer til kaupandans, 5.000 tonna frystirinn er staðurinn. Þó stór sé er þörf á meira geymslurými og er unnið við að lagfæra gamla frystinn og kominn í gagnið tekur hann við 3.000 tonnum af frystum afurðum. Þann dag sem heimildarmaður leit í heimsókn voru um 2.000 tonn í frystigeymslunni.

Vertíðarkvóti HB Granda á Vopnafirði er 43.000 tonn, sem skiptist á milli makríls og síldar – úr Norsk-Íslenska -  15.000 og 26.000 tonn. Í gegnum vinnsluna per dag fara 250 tonn. Hingað til hafa verið unnin 2.200 tonn af makríl frá upphafi vertíðar þann 20. júní sl. Frá 01. júní hafa um 1.500 tonn af síld verið unnin. Þess má geta að ekkert var fryst af makríl á sl. ári svo mikil er breytingin á milli ára. Fyrirhugað er vinnslustopp 31. júlí t. o. m. 06. ágúst en annars væntir vinnslustjórinn Magnús að dugmiklir sjómennirnir muni ná að veiða það magn sem býðst í formi kvóta að þessu sinni.

Matvælavinnsla sætir eðlilega miklum kröfum, þrif á tækjabúnaði er afgerandi þáttur í starfsmenni. Þarf fyrirtækið að sæta því að eftirlitsaðilar koma óforvarandis og þó þeir hafi engu að leyna trufla slíkar heimsóknir enda krefst eftirlitsiðnaðurinn fullrar samvinnu. Ítrekaði Magnús að þessir aðilar væru velkomnir, fyrirtækið stæðist allar kröfur og markmiðið ávallt að vanda til verka. Vel væri fylgst með öllu ferlinu af hendi yfirmanna syðra, framleiðsluþátturinn er vopnfirðinga að sinna en vöruna þarf að selja og því brýnt að allir hlutaðeigandi séu samstíga í vinnsluferlinu öllu.

Að svo búnu var ekkert eftir annað en að þakka fyrir sig og er kveðjum til starfsmanna HB Granda, með von um afburða vertíð, hér með komið á framfæri.

                -Magnús Már