Íslendingar þreytast aldrei á að spá í veðrið, breytilegt sem það nú er. Eins er mikið af því gert að velta fyrir sér hvort betra sé að búa á höfuðborgarsvæðinu eða á landsbyggðinni - og er þá ekki endilega gerður greinamunur á henni sérstaklega.
Að gefnu tilefni var samanburður gerður á 100 m2 íbúð á Reykjavíkursvæðinu og á Vopnafirði í sl. viku. Nú hefur Orkuveita Reykjavíkur birt hækkanir sínar og auðveldar samanburðinn frekar. Í fréttatilkynningu frá OT segir m. a.:
Gjaldskrárbreyting 1. október 2010
Algengur orkureikningur fjögurra manna fjölskyldu í fjölbýli hækkar um 2.400 krónur á mánuði og fjölskyldu af sömu stærð í 130 fermetra einbýli um 2.750 krónur, eða 28,5%. Við hækkunina aukast heimilisútgjöld viðskiptavina OR að jafnaði um 0,7% en að teknu tilliti til markaðshlutdeildar eru áhrifin 0,39% á vísitölu neysluverðs.
Algengt er að rafmagn og heitt vatn fyrir 100 fermetra íbúð kosti nú um 8.800 krónur á mánuði eða um 106.000 á ári. Eftir hækkun verður mánaðarreikningurinn um 11.200 krónur eða um 135.000 í orkuútgjöld á ári. Mánaðarleg útgjöld vegna heits vatns og rafmagns aukast því um 2.400 krónur.
Þrátt fyrir umtalsverða hækkun á verði fyrir raforkudreifingu verður það samt sem áður 9% undir tekjumörkum Orkustofnunar. Gjaldskrá fyrir heitt vatn hefur lækkað um 30% að raunvirði frá ársbyrjun 2005. Þrátt fyrir 35% hækkun verður verðið samt 5% lægra en ef það hefði fylgt vísitölu neysluverðs.
Til samanburðar þetta og varðar 100 m2 hús á Vopnafirði:
Reikningur Orkusalan ehf. 19.022 krónur og Rarik ohf. 10.059 krónur eða samtals 29.081 krónur/mán. eða 348.972/ár. Mismunur í krónum 213.972 krónur og í % reiknað greiðir OR notandi liðlega 30% þess sem vopnfirðingnum er gert að greiða. Á 10 ára tímabili getur höfuðborgarbúinn keypt sér 2.2 milljón króna bifreið fyrir mismuninn. Þegar þess er síðan gætt að laun á höfuðborgarsvæðinu eru mun hærri en á landsbyggðinni versnar samanburðurinn til muna.
Þar sem aðdrættir eru dýrir og jöfnunar er ekki gætt þarf vopnfirðingurinn að gera sér að góðu að versla í litlu versluninni sinni fyrir vöruverð sem er í tilfellum 100% hærra en höfuðborgarbúans. Verðið í litlu búðinni er ekki svona hátt af því að kaupmaðurinn er svo vondur heldur er honum gert eins og öllum öðrum að greiða flutninginn dýru verði. Þó vopnfirðingurinn nýti sér verslunina í bæjarferðum á Egilsstaði eða Akureyri hefur hann ekið hundruð kílómetra, slitið bifreið sinni og greitt eitthvert hæsta bensínverð í Evrópu allri!
Skattaívilnanir einhverjar eða bætur í einhverri mynd eru ekki í boði fyrir vopnfirðinginn, sem sendir unglinginn sinn í flestum tilfellum í skóla til Akureyrar. Fyrir það greiðir hann húsaleigu uppá ca. 30 þúsund/mán. í 9 mánuði/ár eða 270 þús./ár auk uppihaldskostnaðar sem er langleiðina sama upphæð eða alls yfir ½ milljón. Á móti kemur ríkið með jöfnunarstyrk, sem engan veginn jafnar ójöfnuðinn og skilur á milli með u. þ. b. 300 þús. í mínus.
Nú ákveður vopnfirðingurinn að panta sér vörur í gegnum IKEA listann, sem kom inn um bréfalúgur landans í vikunni. Vara sem höfuðborgarbúinn höndlaði á 30 þús. kr. og ók með heim í skotti bílsins kostaði á hinn bóginn 45 þús. til Vopnafjarðar komin nokkrum dögum eftir að pöntun var gerð.
Í öllum tilfellum er landsbyggðamaðurinn undir en ekki er tekin afstaða til búsetuskilyrða að öðru leyti en vitað er að gatnagerðargjöld er mun hærri á höfuðborgarsvæðinu þar sem hús hafa lengstum selst á verði langt yfir brunabótamati meðan vopnfirðingurinn verður að gera sér að góðu að fá ca. 30% fyrir hús sitt miðað við höfuðborgarbúann.