Þann 21. janúar n. k. hefst samkvæmt gamla norræna tímatalinu þorrinn. Þorrinn er fjórði mánuður vetrar og hefst á bóndadegi á föstudegi í 13. viku vetrar, sem getur verið á bilinu 19. – 26. janúar - stendur uppá 21. að þessu sinni. Þorranum lýkur á þorraþræl sem er laugardagurinn fyrir konudag og tekur þá góa við.
Laugardaginn 22. janúar koma vopnfirðingar saman í félagsheimilinu Miklagarði og fagna þorra með þorrablóti sínu, hefð sem teygir sig aftur til ársins 1958. Er þess vænst að sem flestir láti slíka öndvegisskemmtun ekki framhjá sér fara heldur njóti samvista við gott fólk á góðri stund. Miðasala er í dag milli kl. 16:00-18:00 og á sama tíma á morgun - hafið það í huga gott fólk.
Í íslenskri Orðsifjabók segir að orðið þorri (miðsvetrarmánuður) sé oftast tengt sögninni að þverra en einnig að það sé hugsanlega skylt lýsingarorðinu þurr. Orðið á sér samsvörun í öðrum norrænum tungum, svo sem færeysku, torri, og nýnorsku torre. Eðlilega hefur þorraheitið lifað lengst í hugum samtímafólks enda heitið fastbundið þorrablótum landsmanna, sem lifa enn góðu lífi en fátt hefur mátt lifa af því sem áður einkenndi íslenska þjóð enda hún upptekin við ný gildi, svona að mestu.
Um þorrablót er ritað:
Þorrablót er íslensk veisla sem haldin er á þorra (oft bóndadag) með þjóðlegum mat, drykk og siðum. Á uppruna sinn, eða endurvakningu, að rekja til 19. aldar. Minnst er á Þorrablót í fornum heimildum.
Í bókinni Íslenskar gátur, skemmtanir, víkivakar og þulur sem Hið íslenska bókmenntafélag sendi frá sér á árunum 1889 til 1903, stendur:
|
|
Þorrablótin eiga upptök sín að rekja til íslenskra stúdenta í Kaupmannahöfn, eða að minnsta kosti héldu þeir þorrablót 1873. Ég hef heyrt sagt, að doktor Björn Ólsen hafi gengist mest fyrir því og eftir hann er veislukvæðið, Full Þórs. 1880 mun Fornleifafélagið í Reykjavík hafa haldið þorrablót, þótt ég hafi ekki rekið mig á skýrslur um það í blöðunum. Aftur hélt það stóreflis þorrablót 21. janúar 1881. Veislusalurinn var búinn fornum voðum, skjaldarmerkjum og öndvegissúlum. Langeldar brunnu á gólfinu. Samsætið byrjaði með griðasetningu að fornum sið og var ekki mælt meira undir samsætinu. Við samdrykkjuna á eftir var guðanna minnst, Óðins alföður, Þórs, Freys og Njarðar til ársældar, Braga og Freyju o.s.frv. Ekki hef ég rekið mig á skýrslur um önnur þorrablót í blöðunum, en það er vonandi að þau leggist ekki niður. Það má ekki minna vera en gömlu guðanna sé minnst einstöku sinnum í þakklætisskyni fyrir fornöldina. |
|
|
|
— Ólafur Davíðsson |
|
Þorrablótin lögðust svo af en um miðja tuttugustu öldina var farið að halda þorrablót á veitingastaðnum Naustinu í Reykjavík, þar sem fram var borinn „hefðbundinn“ íslenskur matur, súr, reyktur og/eða saltaður. Síðan hefur tíðkast að halda þorrablót einhvern tímann á þorra, oftast á vegum félaga og ýmissa samtaka.
Eins og áður greinir er saga þorrablóta á Vopnafirði rakin til ársins 1958 er tveir einstaklingar höfðu frumkvæði að koma því á. Vitað er um eitt þorrablót 48 árum fyrr en var ekki endurtekið fyrr en tæpum 5 áratugum síðar. Stóð á endum að gólf Miklagarðs var klárað fyrir þorrablótið fyrsta, þ. e. viðurinn undir núverandi parketi.
Blótin byggðust lengi vel á ræðuhöldum, upplestri og fjöldasöng en uppúr 1970 tóku þau smám saman á sig núverandi mynd þar sem annáll er fluttur auk leikinna atriða og fjöldasöngs. Líta má á þorrablótsskemmtunina sem e. k. áramótaskaup hvers staðar þar sem liðið ár er gert upp með kankvísum hætti sem síðan er fylgt eftir með stórdansleik fram eftir nóttu. Í hugum margra er þorramaturinn aðall kvöldsins og er auðvitað ómissandi svona einu sinni á ári - nefnilega á þorranum, hvorki fyrr né síðar.