Sumardagurinn fyrsti er í dag - Selárlaug opin 12-16

19.04 2018 - Fimmtudagur

Í gær kvöddu Íslendingar vetur samkvæmt gamla norræna dagatalinu er dagurinn í dag sumardagurinn fyrsti. Var dagurinn einnig kallaður Yngismeyjadagur og markar upphaf Hörpu sem er fyrstur af sex sumarmánuðunum. Ber daginn alltaf upp á fimmtudag á tímabilinu 19.-25. apríl eða fyrsta fimmtudag eftir 18. apríl. Sjálfsagt má deila um hvort tímabilið sé vel valið með hliðsjón af íslensku veðurfari en sannleikurinn er sá að á Íslandi getur snjóað alla mánuði ársins – og þess eru dæmi að það gerist – þótt vissulega megi hlýrri daga vænta eftir því sem inn í vorið/sumarið líður. Fyrsti sumardagur er frídagur og var öldum áður auk heldur messudagur. Í seinni tíð hefur skátahreyfingin einkum haldið uppi hátíð á þessum degi með skátamessum og skrúðgöngum.

 

Íslensk þjóðtrú segir að ef sumar og vetur frjósi saman boði það gott sumar en með því er átt við að hiti fari niður fyrir frostmark aðfararnótt sumardagsins fyrsta. Í Sögu daganna - hátíðir og merkisdagar eftir Árna Björnsson þjóðháttafræðing segir um sumardaginn fyrsta:

 

Hvarvetna var fylgst með því, hvort frost væri aðfararnótt sumardagsins fyrsta, þ.e. hvort saman frysti sumar og vetur. Yfirleitt var það talið góðs viti og jafnvel álitið að rjóminn ofan á mjólkurtrogunum yrði jafn þykkur og ísskánin á vatninu þessa nótt. Í því skyni settu menn skál eða skel með vatni út um kvöldið og vitjuðu svo eldsnemma morguns.

 

Í ljósi vangaveltna að ofan hefur þetta verið skrifað um sumardaginn fyrsta á Vísindavefnum:IMG_0418.JPG

 

Dagurinn er hluti af misseristalinu sem tíðkast hefur hér á landi frá landnámi. Árinu er þar skipt í tvo nærri jafnlanga helminga: Sumarhelming og vetrarhelming. Þó svalt sé oft í veðri á þessum árstíma er dagurinn vel valinn af forfeðrunum því sumarið ‒ frá sumardeginum fyrsta og til fyrsta vetrardags á haustin ‒ er einmitt hlýrri helmingur ársins, en veturinn sá kaldari. Sömuleiðis verða á þessum tíma árviss fjörbrot vetrarins í háloftunum yfir landinu og sumarið tekur við, þá dregur að jafnaði mjög úr afli veðurkerfa. Íslenska misseristalið var eitt fullkomnasta tímatal síns tíma. Það varð fullþroskað á 12. öld og full ástæða er til að sýna því þá ræktarsemi sem það á skilið.

 

Árstíðaskipting er með ýmsu móti í heiminum. Ef við teljum árstíðirnar fjórar á Íslandi, stendur veturinn frá og með desember til og með mars, vorið er þá apríl og maí, sumarið júní til september og haustið er október og nóvember. Þessi skipting hefur verið notuð á Veðurstofunni í meir en 80 ár.

*Athygli er vakin á að í dag er Selárlaug opin milli kl. 12:00 - 16:00 en íþróttahúsið er lokað.

Gleðilegt sumar með þökk fyrir veturinn!




Tungumál


Skipta um leturstærð


Leit



Flýtileiðir