Uppgjör við lífeyrissjóðinn Stapa

20.06 2019 - Fimmtudagur

Sveitarstjórn Vopnafjarðarhrepps hefur ákveðið að greiða að fullu höfuðstól vangoldinna lífeyrisgreiðslna til starfsmanna á tímabilinu 2005 til 2016 auk vaxta frá tímabilinu 2013 – 2016, sem er ófyrnt. 

Mál það sem kom upp fyrir nokkrum árum og varðar skuld Vopnafjarðarhrepps við lífeyrissjóðinn Stapa er sérstakt fyrir margra hluta sakir. Eftir ábendingu starfsmanns hreppsins kom í ljós að hlutfall sem miðað var við þegar upphæð lífeyrisgreiðslu var ákvörðuð var of lág og við það safnaðist upp skuld frá árinu 2005 til ársins 2016. Þar með gerðist það að árum saman borgaði sveitarfélagið of lága prósentu án þess að átta sig á því, lífeyrissjóðurinn tók á móti skilagreininni án athugasemda og launafólk tók á móti of lágum lífeyrisgreiðslum án þess að hreyfa mótmælum.

Þessi víðtæku og kerfisbundnu mistök áttu sér stað í ríflega áratug. Nú er svo komið að uppsafnaður höfuðstóll skuldarinnar er rúmlega 40,6 milljónir. Sú ávöxtun sem Stapi hefur kosið að gera hluta af kröfugerð sinni hækkar þá upphæð upp í 72 milljónir. Þau greiðslukjör sem lífeyrissjóðurinn hefur boðið sveitarfélaginu fela í sér fjármagnskostnað sem hækkar upphæðina vel yfir 100 milljónir króna.

Það segir sig sjálft að stór hluti af svo gamalli skuld er fyrndur samkvæmt lögum. Það eru því áhöld um hversu mikið eigi að borga, það liggur heldur ekki fyrir nákvæmlega hver ávöxtun á greiðslunum hefði verið ef upphæðirnar hefðu verið réttar frá upphafi. Þess í stað miðar sjóðurinn við almenna ávöxtunarkröfu sína sem er 3,5%.

Meðalskerðing á lífeyrisréttindum vegna mistakanna er um 2.300 krónur á mánuði fyrir þá einstaklinga sem í hlut eiga. Sú tala miðast við stöðuna áður en sveitarfélagið greiðir sitt framlag sem eru 2/3 af kröfunni. Auk þess mun samspil við almannatryggingar vega upp á móti og væntanlega leiða til þess að skerðingin verður lítil sem engin í flestum tilvikum.

Samkvæmt útreikningum lögfræðinga sveitarfélagsins og tryggingastærðfræðings er ófyrnd upphæð skuldarinnar rúmlega 12 milljónir (ófyrndur höfuðstóll, tímabilið 2013 til 2016, auk vaxta). Til þess að stjórnendum og ábyrgðaraðilum sveitarfélags sé fært að greiða kröfur sem ganga umfram lagalegar skyldur verður að vera fyrir því fjárhagslegt svigrúm og sérstök rök. Það á við í þessu máli eins og öllum öðrum. Það hvíla ríkar skyldur á sveitarstjórnarfólki á að haga sínum fjármálum með ábyrgum hætti. Um það vitna sveitarstjórnarlög, lög um opinber fjármál og reglugerð um fjárhagsleg viðmið og eftirlit með fjármálum sveitarfélaga. Auk þess er ljóst að fjármagn sem nýtt er til greiðslu skuldarinnar er þá ekki til reiðu fyrir önnur verkefni sveitarfélagsins og bitnar þannig beint og óbeint á öllum íbúum sveitarfélagsins.

Nú liggur fyrir að rekstur Vopnafjarðarhrepps er langt undir væntingum. Munar þar mest um afskrift skuldar hjúkrunarheimilisins Sundabúðar við A hluta upp á 130 milljónir króna og ofáætlaða rekstrarafkomu ársins 2018 upp á 110 milljónir króna. Það er því ljóst að sú ákvörðun að gangast við skuld höfuðstólsins auk vaxta af ófyrnda tímabilinu verði að teljast sanngjörn, alls 44.183.938 kr. Með því er greitt töluvert umfram lagalega skyldu enda sveitarfélaginu annt um að komið sé til móts við starfsfólk hreppsins eins og hægt er. Þá verður ekki hjá því litið að ábyrgð á mistökum yfir þetta langa tímabil skiptist á fleiri hendur en bara sveitarfélagsins. Verður þar einkum að nefna lífeyrissjóðinn sjálfan sem gerði engar athugasemdir og ber því ríka ábyrgð gagnvart sínum sjóðsfélögum. Sveitarfélagið hefur með greiðslu höfuðstólsins staðið við greiðsluskyldur sínar á hverjum tíma. Lífeyrissjóðurinn verður að gera grein fyrir því hvernig hann vill gangast við sinni ábyrgð og tryggja ávöxtun greiðslnanna fram til ársins 2013.




Tungumál


Skipta um leturstærð


Leit



Flýtileiðir